Kijk op jouw proces

Als coach kom je soms in gesprekken terecht die je onverwacht raken. Laatst vertelde ik een student dat ik eigenlijk weinig doe met mijn eerste diploma. De student keek me verbaasd aan:
“Mevrouw, heeft u er meer dan?”

Ik begon mijn studieloopbaan te vertellen en zag de blik van de student veranderen.

Mijn schooladvies begon bij praktijkonderwijs. De Cito, tegenwoordig de doorstroomtoets, heb ik destijds niet serieus gemaakt. Waarom niet, dat verhaal bewaar ik voor een andere keer. Feit is dat die ene toets bijna bepalend was geweest voor mijn hele route. Gelukkig mocht ik op de middelbare school opnieuw een toets maken. Daardoor kon ik instromen op VMBO-K. Een jaar later stroomde ik door naar VMBO-T en uiteindelijk behaalde ik mijn VMBO-TGL diploma.

Mijn mentor adviseerde de havo, maar ik koos voor het mbo. Niet omdat het ‘makkelijker’ was, maar omdat ik daar kon leren wat ik écht wilde: mode. Vier jaar later haalde ik mijn tailor-diploma en wilde naar de kunstacademie. De eerste keer werd ik afgewezen. Achteraf terecht: ik was er nog niet. Ik nam een tussenjaar, werkte, spaarde en groeide. In 2017 startte ik alsnog en in 2021 behaalde ik mijn Bachelor of Arts. Een mijlpaal waar ik echt trots op was.

Maar ik was nog niet klaar. Ik wilde de praktijk verbinden met het onderwijs en behaalde in 2023 mijn Bachelor of Education. In totaal ben ik bijna tien jaar bezig geweest om de papieren te halen voor het werk dat ik nu doe. Tien jaar van stappen vooruit, zijwaarts en soms achteruit.

Wat me in gesprekken met studenten opvalt, is hoe anders hun verhouding tot school soms voelt. Er is een sterke drang om snel succes te hebben, snel geld te verdienen, snel ergens te zijn. School lijkt soms een tussenstation, iets wat je moet “halen” in plaats van iets waarin je mag groeien. Wanneer ik daar dieper op inga, hoor ik vaak dezelfde ondertoon: ergens onderweg zijn ze al eens afgewezen. Door een toets, een advies of bijvoorbeeld een label. En langzaam zijn ze dat verhaal over zichzelf gaan geloven.

Wat ik probeer te laten zien, is dat een leerroute zelden een rechte lijn is. Dat ontwikkeling grillig mag zijn. Dat een omweg geen mislukking is. Wanneer ik mijn eigen route deel, van praktijkonderwijsadvies tot bacheloropleidingen, zie ik soms iets veranderen. Een kleine verschuiving in hoe studenten naar zichzelf kijken. Alsof er ruimte ontstaat om hun verhaal nog niet af te schrijven.

Misschien is dat wel de kern van onderwijs. Niet alleen kennis overdragen, maar studenten leren kijken naar hun eigen ontwikkeling. Niet als vaststaand gegeven, maar als iets dat beweegt.

Ik ben benieuwd hoe jullie dat zien.
Herkennen jullie studenten, of misschien jezelf, in dat vroege label dat later niet bleek te kloppen? En hoe zorgen we ervoor dat een momentopname niet het hele verhaal wordt?